15.4.26

Sau Indonesia, Mỹ tiếp tục thắt chặt quan hệ với Ma-rốc, tương lai nào cho Việt Nam?

Từ Bắc Đại Tây Dương, để đi vào biển Địa Trung Hải, hải quân Mỹ buộc phải băng qua eo Gibraltar. Hải cảng Gibraltar do Anh kiểm soát. Gibraltar là một phần đất nhỏ có lịch sử thuộc về Tây Ban Nha cho đến trước năm 1713. Trong Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha, quân Anh – Hà Lan chiếm Gibraltar và đến năm 1713 Tây Ban Nha chính thức “nhượng” Gibraltar cho Anh “vĩnh viễn”. Ngày nay, Tây Ban Nha muốn lấy Gibraltar về nhưng dân Gibraltar, vốn có quốc tịch Anh, không chịu trở về với Tây Ban Nha. 

12.4.26

Công pháp quốc tế và hiện thực chính trị

Khi Hoa Kỳ (cùng với Israel) tấn công Iran, nhiều người chỉ trích rằng Hoa Kỳ vi phạm công pháp quốc tế. 

Câu hỏi, một cách thực tế, là có tồn tại cái gọi là “công pháp quốc tế” không?  Điều đáng buồn là không chắc. 

Luật pháp chỉ có giá trị nếu nó có khả năng chế tài. Nó không chỉ cần giới lập pháp ra luật, mà còn cần giới tư pháp xét xử, và giới hành pháp thi hành luật. Người đại diện cho giới hành pháp để bảo đảm luật được thực thi là lực lượng cảnh sát. Không có cảnh sát, việc ra luật và cho dù được xét xử thì vụ việc cũng trở nên vô nghĩa — vì không có chế tài. Điều này đúng ở cả bình diện quốc gia lẫn quốc tế. 

Cuộc chiến Iran, khủng hoảng kinh tế và khủng hoảng chính trị

Cuối tuần này là tròn 4 tuần Mỹ đánh Iran. Sau gần 4 tuần, lực lượng quân sự của Iran phần lớn bị tiêu diệt hoàn toàn. Các lãnh đạo hầu hết cũng đã bị tiêu diệt. Sự phản kháng của Iran giờ này gần như không đáng kể. Lác đác Iran bắn vài hoả tiễn về phía Israel. Iran cũng đe doạ bắn các hoả tiễn để phá hoại các cơ sở dân sự các nước đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực nếu chiến tranh leo thang. Bên cạnh đó, Iran cho phong toả eo Hormutz.

Chọn lựa nào cho Hoa Kỳ với Iran từ kinh nghiệm với Bắc Triều Tiên?

Sau khi các đàm phán với Iran đã thất bại và nhiều tin tức cho thấy Iran có thể chế tạo được bom chỉ trong vài tuần nữa, tổng thống Trump đã ra lệnh tấn công Iran. 


Nhiều người, nhất là những người bên phía cánh tả, đã chống đối quyết liệt quyết định của tổng thống Trump. Tôi không biết họ, những người chống đối, đã học bài học lịch sử của Bắc Triều Tiên chưa. Nếu chưa thì đây là dịp để tôi nhắc lại.

Chế độ thần quyền Iran và chế độ cộng sản Việt Nam

Sau khi lật đổ chế độ quân chủ qua cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, giới giáo sỹ đứng đầu là Khomeini sau đó đã thành lập một nước Cộng hoà Hồi giáo. Hệ thống này hoạt động tương tự như chế độ cộng sản ở Việt Nam. Để các bạn dễ hiểu, tôi sẽ trình bày sự so sánh giữa hai hệ thống.

Chiến lược “phá phủ trầm chu” của Donald Trump

Thomas Shannon Jr., cố vấn chính sách quốc tế cấp cao tại hãng luật Arnold & Porter và cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề chính trị, đã ví von Tổng thống Donald Trump với Hernán Cortés – nhà chinh phục người Tây Ban Nha thế kỷ 16:

Tiếng Anh và lãnh đạo

Các trường đại học hàng đầu thế giới luôn yêu cầu nghiên cứu sinh (PhD candidates) phải thông thạo tiếng Anh vì hiện nay, phần lớn kho tàng kiến thức nhân loại được lưu trữ và phổ biến chủ yếu bằng tiếng Anh. Theo các ước tính gần đây, khoảng 95–98% các bài báo khoa học được xuất bản trên thế giới là bằng tiếng Anh. 

Thế giới đang thay đổi, Tô Lâm đang tính gì?

Thế giới đang ở trong một thời khắc chuyển đổi lớn, và trục các quốc gia độc tài đang bị khủng hoảng chưa từng thấy. 

Hôm nay, cuộc thương thuyết lần thứ hai giữa Hoa Kỳ với Iran diễn ra ở Geneva, Thuỵ Sỹ, nhưng có lẽ cũng sẽ không có gì đột phá. 

Bởi lẽ Iran chỉ còn con đường là đầu hàng — đầu hàng trong hoà bình hay đầu hàng sau khi đánh nhau. 

Từ chế độ độc tài sang dân chủ: Bài học nào cho các lãnh đạo cộng sản Hà Nội?

Trong lịch sử cận đại, việc chuyển đổi từ chế độ độc tài – dù là dưới các chế độ cộng sản hay không  – sang dân chủ luôn là một quá trình đầy biến động, nơi mà lựa chọn giữa con đường ôn hòa và bạo lực không chỉ quyết định số phận của một quốc gia mà còn ảnh hưởng đến sự ổn định khu vực và toàn cầu. 

Mỹ có đánh Iran không?

Hôm trước, trong một buổi phỏng vấn về Iran, người dẫn chương trình có hỏi tôi một câu hỏi cuối cùng rằng liệu Mỹ có đánh Iran không? Câu hỏi đó chắc chắn nhiều người cũng muốn nghe. 

Hiến pháp Hợp chủng quốc Hoa Kỳ

Bản tiếng Anh: USConstitution.net

Dịch giả: Nguyễn Huy Vũ

Lời nói đầu

Chúng tôi, Nhân dân Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, nhằm xây dựng một Liên bang hoàn thiện hơn, thiết lập Công lý, bảo đảm Trật tự trong nước, lo liệu Quốc phòng chung, thúc đẩy Phúc lợi chung, và bảo đảm những Phúc lành của Tự do cho chính chúng tôi và cho các thế hệ mai sau, long trọng ban hành và thiết lập Hiến pháp này cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.

Con đường của chúng ta

Hôm rồi, nhận được một tin nhắn của một người bạn mà tôi rất quý mến, nội dung rằng, thời này khó làm cách mạng lắm, vì làm gì họ cũng biết hết, khó mà tụ tập đông người. 

3.4.26

Nghĩ về các think-tank

Trong cuốn sách "Nước Mỹ chống nước Mỹ" phần về các think tank, Vương Hỗ Ninh có nói một ý rất hay mà lâu nay ít người nói đến. 


Người bình thường cứ nghĩ các think tank là nơi cung cấp các ý tưởng chính sách cho giới tinh hoa. Không hẳn. Các think tank là nơi cung cấp các ý tưởng để thuyết phục công chúng. 

17.1.26

Sống và làm việc theo gương Bác Hồ vĩ đại

Ngày 18 tháng 6 năm 1919, Hội Những Người An Nam Yêu Nước, trong đó gồm Phan Châu Trinh, Phan Văn Trường và Nguyễn Tất Thành, dưới tên gọi chung Nguyễn Ái Quấc, gửi Yêu Sách Của Nhân Dân An Nam gồm 8 điểm tới Hội nghị ở Versailles. Tám điểm của yêu sách này có thể tóm gọn như sau:

9.1.26

Sau Venezuela, nhìn lại chiến lược an ninh quốc gia của Hoa Kỳ

Chưa đến một tuần sau chiến dịch bắt cựu tổng thống Venezuela Nicolas Maduro về Mỹ xét xử, một loạt các sự kiện liên tục diễn ra:

  • Phó tổng thống của Venezuela Delcy Rodriguez chính thức đảm nhiệm chức vụ tổng thống lâm thời lãnh đạo chính phủ.
  • Tổng thống tạm quyền dù ngoài mặt lên án hành động của Mỹ, nhưng tuyên bố sẽ hợp tác với Mỹ. 
  • Venezuela đồng ý gửi 30-50 triệu thùng dầu đến Mỹ, bán theo giá thị trường, tiền này sẽ được kiểm soát để phục vụ người dân Venezuela. 
  • Venezuela thả tù nhân chính trị.
  • Vào tuần tới, tổng thống Trump cũng dự kiến có cuộc gặp với tổng thống tạm quyền của Venezuela và cả lãnh tụ phe đối lập của Venezuela. 
  • Các lãnh đạo Quốc hội Hoa Kỳ đã nói về một cuộc bầu cử tự do sắp tới và hợp tác với chính phủ TT Donald Trump.
  • Mỹ và Venezuela bàn về việc mở lại các đại sứ quán.
  • Các công ty dầu và hạ tầng Mỹ chuẩn bị quay trở lại Venezuela.

4.1.26

Những tranh cãi quanh vụ Mỹ đột kích bắt Tổng thống Maduro

Cuộc đột kích của Mỹ bắt Tổng thống (TT) Nicolas Maduro của Venezuela và đem về Mỹ để truy tố đã hoàn thành.

Như thường lệ của thế giới này, đồng minh của TT Nicolas Maduro phản đối, trong đó có Trung Cộng và Nga. Còn đồng minh của TT Donald Trump thì ủng hộ. 


Những người yêu dân chủ tự do thật lòng, và nếu họ đồng cảm với những người dân bị áp bức ở Venezuela, hẳn họ sẽ chia vui với với người dân ở đây.

13.10.25

Giải Nobel Kinh Tế 2025 và Việt Nam

Giải Nobel Kinh tế năm nay được trao tặng cho Joel Mokyr, Philippe Aghion, và Peter Howitt cho những nghiên cứu nhằm giải đáp cách sáng tạo đã thúc đẩy tăng trưởng lâu dài cho nền kinh tế. 

27.6.25

Thuế của Việt Nam cao hay thấp?

Chính quyền Việt Nam dưới sự lãnh đạo của tổng bí thư Tô Lâm đang muốn sửa lại hệ thống thuế nhằm mục đích tăng thu ngân sách. Một vài kinh tế gia của chính quyền đánh tiếng rằng thuế của Việt Nam rất thấp và rằng đã có thu nhập thì tất phải đóng thuế, thậm chí thu nhập một triệu vẫn phải đóng thuế một ngàn đồng mỗi tháng. Việc đánh thuế không chỉ là một vấn đề liên quan đến ngân sách mà nó còn có những tác động vĩ mô lâu dài, ảnh hưởng đến nền kinh tế và sự thịnh vượng của quốc gia.

22.6.25

Nhìn Iran, nghĩ Việt Nam

Sau Mỹ, giờ đây Trung Quốc cũng đang kêu gọi dân mình rời khỏi Iran. Những đoạn video đang lan truyền trên mạng với tốc độ chóng mặt cho thấy từng đoàn người rời bỏ thủ đô để ra đi, xa lộ đã kẹt cứng, đặc biệt là sau khi tổng thống Donald Trump kêu gọi mọi người nên ngay lập tức rời khỏi thủ đô. Dự kiến chiến tranh sẽ diễn ra dữ dội ở thủ đô trong những ngày tới.

Lời giới thiệu cho tuyển tập “Những Nguyên Tắc Của Nền Dân Chủ”

Trong thế kỷ 20, Việt Nam đã trải qua những biến động chính trị lớn, kèm với nó là những cuộc chiến tranh. Hệ quả của nó là chế độ phong kiến nhà Nguyễn đã ra đi, và giờ đây một chế độ phong kiến kiểu mới đang cai trị Việt Nam. Nếu như chế độ phong kiến nhà Nguyễn cai trị Việt Nam dựa trên một dòng họ, thì chế độ cộng sản Việt Nam cai trị đất nước dựa trên một đảng. Dưới cả hai chế độ, người dân hoàn toàn không có bất cứ quyền nào để chọn nên những người lãnh đạo đất nước, và vì vậy họ không có một tiếng nói nào trong các chính sách của quốc gia. Điểm chung của người dân trong hai chế độ này đó là họ là những người ở đợ trên chính đất nước của mình.