Từ Bắc Đại Tây Dương, để đi vào biển Địa Trung Hải, hải quân Mỹ buộc phải băng qua eo Gibraltar. Hải cảng Gibraltar do Anh kiểm soát. Gibraltar là một phần đất nhỏ có lịch sử thuộc về Tây Ban Nha cho đến trước năm 1713. Trong Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha, quân Anh – Hà Lan chiếm Gibraltar và đến năm 1713 Tây Ban Nha chính thức “nhượng” Gibraltar cho Anh “vĩnh viễn”. Ngày nay, Tây Ban Nha muốn lấy Gibraltar về nhưng dân Gibraltar, vốn có quốc tịch Anh, không chịu trở về với Tây Ban Nha.
ECONOMICA
15.4.26
12.4.26
Công pháp quốc tế và hiện thực chính trị
Khi Hoa Kỳ (cùng với Israel) tấn công Iran, nhiều người chỉ trích rằng Hoa Kỳ vi phạm công pháp quốc tế.
Câu hỏi, một cách thực tế, là có tồn tại cái gọi là “công pháp quốc tế” không? Điều đáng buồn là không chắc.
Luật pháp chỉ có giá trị nếu nó có khả năng chế tài. Nó không chỉ cần giới lập pháp ra luật, mà còn cần giới tư pháp xét xử, và giới hành pháp thi hành luật. Người đại diện cho giới hành pháp để bảo đảm luật được thực thi là lực lượng cảnh sát. Không có cảnh sát, việc ra luật và cho dù được xét xử thì vụ việc cũng trở nên vô nghĩa — vì không có chế tài. Điều này đúng ở cả bình diện quốc gia lẫn quốc tế.
Cuộc chiến Iran, khủng hoảng kinh tế và khủng hoảng chính trị
Cuối tuần này là tròn 4 tuần Mỹ đánh Iran. Sau gần 4 tuần, lực lượng quân sự của Iran phần lớn bị tiêu diệt hoàn toàn. Các lãnh đạo hầu hết cũng đã bị tiêu diệt. Sự phản kháng của Iran giờ này gần như không đáng kể. Lác đác Iran bắn vài hoả tiễn về phía Israel. Iran cũng đe doạ bắn các hoả tiễn để phá hoại các cơ sở dân sự các nước đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực nếu chiến tranh leo thang. Bên cạnh đó, Iran cho phong toả eo Hormutz.
Chọn lựa nào cho Hoa Kỳ với Iran từ kinh nghiệm với Bắc Triều Tiên?
Sau khi các đàm phán với Iran đã thất bại và nhiều tin tức cho thấy Iran có thể chế tạo được bom chỉ trong vài tuần nữa, tổng thống Trump đã ra lệnh tấn công Iran.
Nhiều người, nhất là những người bên phía cánh tả, đã chống đối quyết liệt quyết định của tổng thống Trump. Tôi không biết họ, những người chống đối, đã học bài học lịch sử của Bắc Triều Tiên chưa. Nếu chưa thì đây là dịp để tôi nhắc lại.
Chế độ thần quyền Iran và chế độ cộng sản Việt Nam
Sau khi lật đổ chế độ quân chủ qua cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, giới giáo sỹ đứng đầu là Khomeini sau đó đã thành lập một nước Cộng hoà Hồi giáo. Hệ thống này hoạt động tương tự như chế độ cộng sản ở Việt Nam. Để các bạn dễ hiểu, tôi sẽ trình bày sự so sánh giữa hai hệ thống.
Chiến lược “phá phủ trầm chu” của Donald Trump
Thomas Shannon Jr., cố vấn chính sách quốc tế cấp cao tại hãng luật Arnold & Porter và cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề chính trị, đã ví von Tổng thống Donald Trump với Hernán Cortés – nhà chinh phục người Tây Ban Nha thế kỷ 16:
Tiếng Anh và lãnh đạo
Các trường đại học hàng đầu thế giới luôn yêu cầu nghiên cứu sinh (PhD candidates) phải thông thạo tiếng Anh vì hiện nay, phần lớn kho tàng kiến thức nhân loại được lưu trữ và phổ biến chủ yếu bằng tiếng Anh. Theo các ước tính gần đây, khoảng 95–98% các bài báo khoa học được xuất bản trên thế giới là bằng tiếng Anh.